About me

1
Xin chào mọi người tôi là Ngọc Ánh - Wellness Travel Blogger
Chào mừng mọi người đã đến với Wellness Journey - blog đầu tiên tại Việt Nam chia sẻ kiến thức, thông tin, kinh nghiệm du lịch chăm sóc sức khỏe kết hợp giữa healthy - sức khỏe thể chất và spiritual - sức khỏe tinh thần.

Đi du lịch đối với Ánh không chỉ đơn giản chỉ là check in ở những vùng đất mới mà còn là hành trình khám phá và nuôi dưỡng chính bản thân mình, cân bằng và duy trì cảm xúc trong tâm hồn, hình thành lối sống lành mạnh, mang lại niềm vui, suy nghĩ tích cực sau chuyến trải nghiệm thông qua các hoạt động thể chất, tâm lý và tâm linh - bằng cách thúc đẩy sự tham gia tích cực giữa con người, văn hóa và thiên nhiên. 

𝟕 𝒄𝒂̂𝒖 𝒄𝒉𝒖𝒚𝒆̣̂𝒏 𝒍𝒂̀𝒎 𝒎𝒊̀𝒏𝒉 “𝒔𝒐̂́𝒄 𝒗𝒂̆𝒏 𝒉𝒐́𝒂” 𝒌𝒉𝒊 𝒈𝒉𝒆́ 𝑩𝒂̉𝒏 𝑺𝒖̛𝒏𝒈 𝒄𝒖̉𝒂 𝒏𝒈𝒖̛𝒐̛̀𝒊 𝑫𝒂𝒐 𝑻𝒊𝒆̂̀𝒏
Ánh luôn tự hào với bạn bè quốc tế rằng Việt Nam không chỉ có những cảnh quan thiên nhiên đẹp xuất sắc mà còn có 54 dân tộc với những bản sắc văn hóa độc đáo khác nhau. Hôm nay mình xin chia sẻ với mọi người một vài bản sắc văn hóa của người Dao Tiền còn lưu …

Ánh luôn tự hào với bạn bè quốc tế rằng Việt Nam không chỉ có những cảnh quan thiên nhiên đẹp xuất sắc mà còn có 54 dân tộc với những bản sắc văn hóa độc đáo khác nhau.

Hôm nay mình xin chia sẻ với mọi người một vài bản sắc văn hóa của người Dao Tiền còn lưu lại ở xóm Sưng Đà Bắc mà mình được trải nghiệm trong chuyến đi cuối tuần vừa rồi nhé

Du lịch cộng đồng là một khái niệm khá mới với mình, khác với những địa điểm danh lam thắng cảnh mà mình hay đi thì Bản Sưng là một nơi lý tưởng để mình được sống trong một cộng đồng dân tộc Dao Tiền.

Giống như phần lớn các bạn, trước khi đi mình cũng hơi lo lắng là không biết ở một nơi xa lạ, hoàn toàn không biết gì về phong tục tập quán nơi này thì sẽ như thế nào.

Nhưng thật bất ngờ vì người Dao Tiền ở xóm Sưng ai ai cũng thân thiện và hiếu khách. Họ luôn chia sẻ và giải đáp những thắc mắc của mình bằng một niềm say sưa, hân hoan khó tả.

Nếu bạn chưa từng thử đi du lịch trải nghiệm ở một nơi khác hoàn toàn với những nơi bạn từng đi, thì nhớ ghé thăm bản Sưng - huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình nhé.

7 bản sắc văn hóa độc đáo của người Dao Tiền còn lưu lại ở xóm Sưng Đà Bắc có thể bạn chưa biết:

1. Người đàn ông Dao Tiền thường có 3 cái tên

1️⃣ Tên trên giấy khai sinh. Đây là tên thông thường, gắn liền với người đàn ông suốt một cuộc đời. Và đây là tên chính thống trên các giấy tờ tùy thân cũng như những thủ tục khác.

2️⃣ Tên thường gọi lúc nhỏ. Người con trai Dao Tiền sẽ được đặt tên gọi lúc nhỏ sau 3 ngày sinh. Tên này chỉ tồn tại khi đứa bé chưa được làm lễ Lập tĩnh, được dùng để gọi tên đứa bé trong các nghi thức truyền thống của người Dao Tiền. Tên thường gọi lúc nhỏ này là tên Dao, gắn với tên người bố theo cấu trúc "Người con thứ nhất/hai/ba/... của ông...".

3️⃣ Tên Dao sau Lễ lập tĩnh. Đây là tên gọi chính thức đánh dấu sự trưởng thành của một người đàn ông Dao Tiền. Tên này sẽ được dùng cho các nghi lễ truyền thống của người Dao kể từ sau Lễ lập tĩnh cho đến khi qua đời. Đây chính là tên gọi để báo cáo với tổ tiên, dòng họ

Thậm chí Ánh còn bất ngờ hơn là có một số người còn có thêm 1 tên nữa đó là hồi nhỏ nếu cô/cậu bé đấy mà khóc nhiều quá bố mẹ người Dao Tiền sẽ gửi cho một nhà khác nuôi tạm và trong thời gian đó họ sẽ được gọi bằng một tên khác

2. Con trai Dao Tiền đến 10 tuổi sẽ được làm lễ trưởng thành to như đám cưới

Lễ trưởng thành của người con trai dân tộc Dao Tiền hay được gọi là lễ Lập Tĩnh hoặc lễ Cấp Sắc. Theo quan niệm của người Dao, lễ cấp sắc là một thủ tục không thể thiếu của người đàn ông người Dao. Đối với người đàn ông dân tộc Dao được cấp sắc mới được coi là người đàn ông đã trưởng thành, được làm lễ cúng bái và được giao tiếp với cõi âm.

May mắn cho mình khi đi du lịch ở bản Sưng thì đúng dịp làm lễ Lập Tĩnh của 1 nhà trong xóm, nên mình được người dân ở đây niềm nở chào đón và mời mình vào nhà dự lễ cùng họ. 

Vài điều thú vị mình quan sát và được người dân ở đây kể cho mình trong buổi lễ là:

  • Ngày làm lễ lập tĩnh là ngày vui của gia đình, dòng họ và cũng là ngày vui của cả bản làng. Nghi lễ bắt buộc gồm có: lợn to, gà trống, rượu, gạo, thịt chua, bánh dày, bánh trưng, hương trầm, tiền âm phủ, tranh thờ, lễ phục… Chúng mình chỉ là người ở xa đến du lịch nhưng vẫn được bà con kéo vào ăn cỗ và uống rượu hoẵng, tay bắt mặt mừng,..người dân xóm Sưng siêu hiếu khách xem chúng mình như con cháu trong làng.
  • Một lần làm lễ như thế này thường rất là tốn kém khoảng vài chục đến cả trăm triệu, nhưng đây được xem là một nghi lễ không thể thiếu của mỗi đời người con trai nên bất kể nhà giàu hay nghèo đều có nghi lễ này. Nếu họ không đủ tiền để tổ chức thì sẽ phải vay mượn rồi làm trả nợ cả đời.
  • Lễ chính được tổ chức vào ban đêm và kéo dài liên tục đến sáng: Đêm hôm đấy mình đã được hòa mình trong không gian của  tiếng trống, chiêng, sáo, tù và. thầy mo cùng với đứa trẻ sẽ nhẩy chèo liên tục cho tới sáng. Mọi người vừa hát vừa nhảy múa điệu hát chào chèo - điệu hát mà chỉ trong đám lập tĩnh mới được hát. Đó là điệu múa hát mời tổ tiên về chứng giám.

3. Người Dao sống thành cộng đồng: một nhà lợp ngói lá, cả làng chung tay hái lá

Điều mình ấn tượng nhất trong cả chuyến đi có lẽ là tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái 

  • Mái nhà của người Dao thường  được lợp bằng lá cọ vì đối với họ lợp mái như vậy sẽ ấm hơn vào mùa đông và mát hơn vào mùa hè so với mái tôn.
  • Thường 1 mái nhà sẽ được lợp bởi khoảng 3000 lá, nếu tự mua thì sẽ mất khoảng 10 triệu còn nếu tự đi hái sẽ phải mất hơn 1 tháng. Nhưng theo phong tục tập quán ở đây thì cứ nhà nào đảo ngói thì cả làng sẽ đi hái lá giúp nên khoảng 2 ngày là sẽ đủ lá và không mất đồng nào.
  • Tương tự như vậy đối với các đám lễ: từ lễ Lập Tĩnh, đám cưới,... nhà nào có việc thì cả làng sẽ đến góp sức 

4. Đặc sản thịt chua, rượu hoẵng

Nhắc đến đặc sản của người dân tộc Dao Tiền, chắc hẳn không thể thiếu thị chua và rượu hoãng làm bằng gạo nếp.
Đây là 2 món không thể thiếu trong mỗi nhà dân ở đây.
Thịt chua họ nấu bằng cách để lên men tự nhiên trong chum khi ủ kín cùng với cơm trong suốt 3 năm, chính vì vậy để có thịt chua đãi khách trong các dịp lễ người Dao Tiền thường làm dự trữ trước và cất ở trong kho, khi nào nhà có việc thì sẽ lấy ra dùng.

Kho bếp trong nhà của người Dao Tiền

5. Trang phục độc đáo, đậm bản sắc dân tộc

Dao Tiền là nhóm Dao duy nhất mặc váy (nhóm khác thường mặc quần áo).
Trang phục của người phụ nữ Dao thường là áo, yếm, chân quấn xà cạp, cùng các đồ trang sức vàng bạc bằng bạc và dây xà tích, khăn vấn đầu... Cạp váy là những hoa văn cách điệu từ đường sóng biển, những họa tiết ô van.
Trang phục của nam giới, thường là chiếc áo ngắn, xẻ ngực, cài cúc trước ngực. Cạp váy của nam giới thêu đơn giản với viền trắng hình răng chó cách điệu

Đến bản Sưng, các bạn nhớ trải nghiệm thử khoác lên mình trang phục của người Dao Tiền để cảm nhận hết được vẻ đẹp, giá trị tinh thần cũng như tâm huyết của các cô các bà để làm ra một bộ trang phục lộng lẫy như thế này nha

6. Ngôn ngữ thống nhất

Người dân tộc Dao Tiền có một ngôn ngữ riêng như các dân tộc khác và để tránh thực trạng tiếng nói và chữ viết của người Dao có nguy cơ mai một, họ luôn cố gắng duy trì và sử dụng thường xuyên. Mấy ngày mình ở đây thấy người dân trừ những lúc giao tiếp với khách du lịch thì hầu như họ chỉ nói tiếng Dao

Bên cạnh đó người Dao Tiền ở đây thường được vận động tham gia những lớp học chữ Dao và được khuyến khích giao tiếp hằng ngày bằng tiếng dân tộc mình; 

Bác trưởng xóm chia sẻ chính quyền địa phương luôn cố gắng tuyên truyền cho đồng bào hiểu giá trị của ngôn ngữ mẹ đẻ để họ thấy tự hào, từ đó ý thức hơn nữa trong việc giữ gìn, bảo tồn ngôn ngữ, văn hóa dân tộc, tránh tình trạng sử dụng thiên lệch ngôn ngữ của dân tộc khác

7. Hôn nhân: người Dao chỉ mong là gả trong cộng đồng

Chú Hềnh chia sẻ với mình: Đối với người Dao Tiền cha mẹ luôn mong gả con gái cho người cùng dân tộc Dao vì họ quan niệm rằng lấy người dân tộc khác thì người con gái không được làm lễ cắt khẩu âm nên khi mất đi họ sẽ quay về nhà bố mẹ đẻ để quấy rầy.

Bên cạnh những câu chuyện về bản sắc văn hóa, phong tục tập quán của người Dao Tiền mình đã kể trên, thì còn rất nhiều điều thú vị ở Bản Sưng này nữa, các bạn hãy xách ba lô lên để đến Sưng và tự mình trải nghiệm những câu chuyện hay ho hơn nữa nha. Đừng quên chia sẻ cảm nhận của bạn cho mình biết với nhé.

À quên các bạn có thể tìm hiểu thêm thông tin của Bản Sưng ở Đà Bắc CBT để trang bị cho mình những thông tin cơ bản trước khi đi du lịch tại Hòa Bình nhé.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *